Hưởng ứng ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ 02/4/2026

Hưởng ứng Ngày Thế giới Nhận thức về Tự kỷ (02/4) là dịp để cộng đồng cùng nhìn lại thực trạng và nâng cao hiểu biết về Rối loạn phổ tự kỷ – một rối loạn phát triển đang có xu hướng gia tăng trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Theo các tổ chức y tế quốc tế, tỷ lệ trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ có xu hướng tăng qua từng năm. Thực tế tại các cơ sở y tế cho thấy, số lượng trẻ đến khám vì nghi ngờ tự kỷ ngày càng tăng, nhưng không ít trường hợp được phát hiện muộn, khi đã bỏ lỡ giai đoạn “vàng” can thiệp. Điều này phản ánh khoảng trống về nhận thức trong cộng đồng, cũng như hạn chế trong tiếp cận dịch vụ chuyên môn tại nhiều địa phương.

BIỂU HIỆN CỦA TỰ KỶ Ở TRẺ

Biểu hiện của tự kỷ thường xuất hiện sớm, ngay từ những năm đầu đời và rất đa dạng. Một số dấu hiệu phổ biến bao gồm:

• Chậm phát triển ngôn ngữ: Trẻ chậm nói, ít nói hoặc không nói; khó hiểu và sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp.
• Hạn chế tương tác xã hội: Ít giao tiếp bằng mắt, không phản ứng khi được gọi tên, không chia sẻ cảm xúc với người khác.
• Hành vi lặp lại, rập khuôn: Thực hiện các động tác lặp đi lặp lại (vỗ tay, xoay người…), thích sắp xếp đồ vật theo trật tự cố định.
• Khó thích nghi với thay đổi: Dễ cáu gắt khi môi trường hoặc thói quen bị thay đổi.

Những dấu hiệu này có thể khác nhau ở từng trẻ, từ nhẹ đến nặng, vì vậy việc theo dõi các mốc phát triển và phát hiện sớm đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

GIA ĐÌNH – “CHÌA KHÓA” ĐỒNG HÀNH VÀ PHÒNG NGỪA TỰ KỶ

Trong hành trình chăm sóc và hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình – đặc biệt là cha mẹ – giữ vai trò trung tâm và quyết định. Sự quan tâm, thấu hiểu và đồng hành đúng cách không chỉ giúp trẻ cải thiện khả năng phát triển, mà còn tạo nền tảng tâm lý vững chắc cho cả gia đình.

Hình ảnh: Ba mẹ làm gì để đồng hành cùng trẻ tự kỷ?

Trước hết, cha mẹ cần chủ động trang bị kiến thức về tự kỷ, theo dõi sát sao các mốc phát triển của con và đưa trẻ đi sàng lọc ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ. Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, đặc biệt trong giai đoạn từ 18–36 tháng tuổi, có thể mang lại hiệu quả rõ rệt.

Bên cạnh đó, cha mẹ cần:

• Kiên trì đồng hành cùng trẻ trong quá trình can thiệp;
• Tạo môi trường giao tiếp tích cực, gần gũi;
• Phối hợp chặt chẽ với nhân viên y tế, giáo viên và chuyên gia;
• Tránh so sánh, tạo áp lực hoặc kỳ vọng không phù hợp với khả năng của trẻ.

Về mặt phòng ngừa, mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tự kỷ, nhưng việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, theo dõi thai kỳ an toàn, đảm bảo dinh dưỡng và môi trường sống lành mạnh cho trẻ trong những năm đầu đời có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu các yếu tố nguy cơ.

Hưởng ứng Ngày Thế giới Nhận thức về Tự kỷ 02/4/2026, mỗi gia đình và cộng đồng hãy cùng nâng cao hiểu biết, xóa bỏ định kiến và chủ động đồng hành cùng trẻ tự kỷ. Sự quan tâm đúng lúc và hành động kịp thời hôm nay có thể mở ra cơ hội phát triển tốt hơn cho trẻ trong tương lai.

PHÒNG CTXH