Trẻ sốt, loét miệng, nổi ban? Cảnh giác bệnh tay chân miệng

Trong những tháng đầu năm 2026, bệnh tay chân miệng đang có xu hướng gia tăng nhanh trên phạm vi cả nước, khiến nhiều địa phương ghi nhận số ca mắc tăng đột biến so với cùng kỳ năm trước. Chỉ trong gần 3 tháng, cả nước đã ghi nhận khoảng 25.000 trường hợp mắc, tăng hơn 5 lần so với năm 2025, trong đó đã có ca tử vong. Đáng chú ý, không chỉ khu vực phía Nam – nơi bệnh thường lưu hành mạnh – mà tại miền Bắc, số trẻ đến khám và nhập viện do tay chân miệng cũng đang tăng rõ rệt theo từng tuần.

Diễn biến này cho thấy dịch bệnh đang bước vào chu kỳ cao điểm sớm hơn dự báo, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát rộng trong cộng đồng, đặc biệt tại các trường mầm non và nhóm trẻ dưới 5 tuổi. Trong bối cảnh đó, việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, xử trí đúng cách và chủ động phòng ngừa là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ.

NHẬN BIẾT SỚM DẤU HIỆU BỆNH TAY CHÂN MIỆNG

1. Giai đoạn khởi phát

• Sốt nhẹ hoặc sốt cao (38–39°C)
• Trẻ mệt mỏi, quấy khóc, biếng ăn
• Đau họng, chảy nước bọt nhiều
• Có thể kèm tiêu chảy nhẹ hoặc nôn

2. Giai đoạn toàn phát (điển hình)

• Xuất hiện loét miệng (niêm mạc má, lưỡi, lợi)
• Phát ban dạng phỏng nước ở: Lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, đầu gối
• Trẻ đau miệng, bỏ ăn, quấy khóc

3. Dấu hiệu cảnh báo nặng (rất quan trọng)

Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ có các biểu hiện sau:

• Sốt cao liên tục, khó hạ
• Giật mình chới với, run tay chân
• Quấy khóc nhiều, ngủ gà hoặc li bì
• Nôn nhiều, thở nhanh, mạch nhanh
• Đi đứng loạng choạng

Đây có thể là dấu hiệu biến chứng thần kinh, tim mạch nguy hiểm – cần đưa trẻ đi viện ngay.

Hình ảnh: HỎI – ĐÁP cùng chuyên gia TS.BS Nguyễn Văn Lâm – Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương về bệnh Tay chân miệng.

XỬ TRÍ ĐÚNG VÀ CHĂM SÓC TRẺ MẮC TAY CHÂN MIỆNG HIỆU QUẢ

Hiện nay bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc xử trí chủ yếu là chăm sóc và theo dõi sát trẻ:

1. Chăm sóc tại nhà (trường hợp nhẹ)

• Hạ sốt bằng thuốc theo hướng dẫn (paracetamol)
• Cho trẻ uống nhiều nước, oresol nếu cần
• Ăn thức ăn mềm, nguội, dễ nuốt
• Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng
• Giữ da sạch, tránh làm vỡ bóng nước
• Cho trẻ nghỉ học để tránh lây lan

2. Theo dõi sát diễn biến

• Đo nhiệt độ thường xuyên
• Quan sát dấu hiệu bất thường (giật mình, li bì…)
• Đặc biệt trong 3–5 ngày đầu – giai đoạn dễ chuyển nặng

Lưu ý: bệnh tay chân miệng trẻ em có khả năng lây lan mạnh nhất trong 1 tuần đầu tiên phát bệnh và virus gây bệnh có thể tồn tại trong phân đến vài tháng sau. Vì vậy khi chăm sóc trẻ bị tay chân miệng cần chú ý điều này để có biện pháp phòng tránh lây nhiễm bệnh sang trẻ khác. Khi thấy trẻ có các dấu hiệu cảnh bảo triệu chứng nặng cần đưa bé đến bệnh viện ngay để điều trị kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc xảy ra.

Hình ảnh: HỎI – ĐÁP cùng chuyên gia TS.BS Nguyễn Văn Lâm – Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương về bệnh Tay chân miệng.

Trước diễn biến gia tăng nhanh của bệnh tay chân miệng trong thời điểm hiện nay, mỗi gia đình cần chủ động nâng cao cảnh giác, không chủ quan với những dấu hiệu ban đầu ở trẻ như sốt, loét miệng hay nổi ban. Việc phát hiện sớm và theo dõi sát trong những ngày đầu có ý nghĩa quyết định trong việc hạn chế biến chứng nguy hiểm và góp phần hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Nguồn: Bộ Y tế, Bệnh viện Nhi Trung Ương.

PHÒNG CTXH