Phục hồi chức năng vận động sau chấn thương gãy xương

Trong những trường hợp bị gãy xương, chấn thương khớp, dây chằng, hay các phần mềm cơ quan vận động… ngoài điều trị ngoại khoa, việc điều trị phục hồi chức năng (PHCN) sau phẫu thuật, sau chấn thương là vấn đề quan trọng giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục khả năng vận động và sinh hoạt bình thường.

Sau chấn thương, điều trị PHCN là phần quan trọng nhất để đảm bảo người bệnh có thể quay lại với cuộc sống bình thường trước kia và ngăn ngừa biến chứng có thể xuất hiện trong tương lai. Bởi đa phần sau phẫu thuật, các cơ mô mềm, xương và các cơ quan trong cơ thể cần trải qua một giai đoạn phục hồi nhất định.Tuy nhiên, nếu bất động lâu, tập luyện sau phẫu thuật muộn có thể dẫn đến tình trạng teo cơ, cứng khớp, hạn chế vận động, hình thành sẹo xấu…

Bệnh viện Đa khoa Thái Bình là bệnh viện đa khoa hạng 1 tuyến tỉnh, đạt cấp chuyên sâu về chuyên môn kỹ thuật. Trung bình mỗi năm, Bệnh viện thực hiện hơn 15.000 ca phẫu thuật các loại. Để đạt hiệu quả tốt sau phẫu thuật, việc kết hợp điều trị PHCN là rất quan trọng. Không chỉ giúp bệnh nhân phục hồi thể chất, PHCN còn hỗ trợ người bệnh ổn định tinh thần, sớm trở lại với cuộc sống bình thường. Việc phục hồi chức năng tại Bệnh viện được thực hiện bởi sự phối hợp cả Khoa Phục hồi chức năng và Khoa Chấn thương chỉnh hình – Bỏng. Các bệnh nhân sẽ được hội chẩn đánh giá và đưa ra phác đồ tập luyện các nhân hóa cho từng bệnh nhân.

Các phương pháp bao gồm:

• Giảm đau và viêm: Các biện pháp như chườm lạnh, vật lý trị liệu (điện xung, siêu âm…) giúp kiểm soát phản ứng viêm, giảm đau hiệu quả mà không cần lạm dụng thuốc giảm đau.
• Ngăn ngừa teo cơ và cứng khớp: Khi không vận động, cơ bị yếu nhanh chóng chỉ sau vài ngày. Phục hồi sớm giúp duy trì sức cơ, ngăn ngừa hiện tượng teo cơ, dính khớp, hạn chế tầm vận động – điều rất dễ xảy ra nếu bất động quá lâu.
• Duy trì và cải thiện tuần hoàn tại chỗ: Tập nhẹ giúp máu lưu thông tốt hơn, cung cấp oxy và dưỡng chất cần thiết cho mô đang hồi phục. Giảm hiện tượng ứ đọng dịch và phù nề tại vùng tổn thương.
• Phục hồi chức năng vận động: Phục hồi khả năng đi lại, cầm nắm, đứng, ngồi… tùy theo vị trí và loại chấn thương. Từng bước đưa người bệnh trở lại với các hoạt động sinh hoạt, học tập hoặc lao động.
• Rút ngắn thời gian hồi phục: Can thiệp sớm giúp giảm thời gian nằm viện, rút ngắn thời gian điều trị, tiết kiệm chi phí. Tránh các biến chứng thứ phát như loét do nằm lâu, viêm phổi ứ đọng, huyết khối tĩnh mạch sâu…
• Tăng cường tâm lý và tinh thần người bệnh: Vận động sớm làm tăng sự tự tin, giảm cảm giác phụ thuộc và lo lắng. Hỗ trợ quá trình thích nghi dần với cuộc sống sau chấn thương.
• Giảm nguy cơ tái chấn thương: Hướng dẫn người bệnh kỹ thuật vận động đúng, tăng nhận thức về kiểm soát chuyển động, từ đó giúp phòng ngừa tái phát hoặc tổn thương mới.

BSCKII. Nguyễn Huy Quân – Trưởng khoa Phục hồi chức năng chia sẻ: Việc phục hồi sớm thường được triển khai sau 24h khi người bệnh hết nguy cơ chảy máu. Việc phục hồi chức năng sớm mang lại nhiều lợi ích như giúp người bệnh giảm đau, giảm phù nề. Bên cạnh đó, đa số những bệnh nhân sau phẫu thuật chấn thương đã nằm bất động thời gian khá dài, gây ra tình trạng cơ yếu, giảm mật độ chắc của cơ, nên khi tập phục hồi chức năng sớm sẽ hạn chế được tình trạng teo cơ. Phục hồi chức năng sớm còn giúp giảm các thương tật thứ cấp sau này như cứng khớp, viêm đường tiết niệu, viêm phổi…

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, người bệnh sau chấn thương nên được điều trị PHCN sớm dựa trên sự đánh giá, theo dõi, giám sát của nhân viên y tế, không nên tự tập luyện tại nhà khi chưa được sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Việc tự tập luyện tại nhà có thể xảy ra những rủi ro không đáng có như: Giảm hiệu quả của cuộc phẫu thuật, chậm hồi phục, kéo dài thời gian điều trị và PHCN, có thể có các trường hợp xảy ra các biến chứng hoặc di chứng nặng nề hơn./.

PHÒNG CTXH