Mâm cơm an toàn – lá chắn sức khỏe cho cả gia đình

Hưởng ứng Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 (15/4 – 15/5/2026) với chủ đề: “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”, mỗi người dân cần nâng cao ý thức lựa chọn, chế biến và sử dụng thực phẩm an toàn để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

1. KHI BỮA ĂN TIỆN LỢI TIỀM ẨN NHIỀU NGUY CƠ

Trong cuộc sống hiện đại, thức ăn chế biến sẵn, quán ăn vỉa hè, dịch vụ ăn uống ngày càng phổ biến bởi sự tiện lợi và nhanh chóng. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu khâu chế biến, bảo quản không được kiểm soát chặt chẽ. Chỉ một bữa ăn không đảm bảo vệ sinh cũng có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng.

Theo số liệu của Bộ Y tế, trong 11 tháng năm 2025, cả nước ghi nhận 84 vụ ngộ độc thực phẩm với gần 2.301 người mắc và 17 trường hợp tử vong. Dù số ca mắc đã giảm so với năm 2024 nhưng đây vẫn là những con số đáng báo động. Những vụ ngộ độc quy mô lớn tại các bếp ăn tập thể và hàng quán đường phố gần đây là lời cảnh tỉnh đắt giá: Một chút lơ là trong khâu chế biến có thể dẫn đến hậu quả khôn lường cho hàng trăm người.

Thực phẩm bẩn không chỉ gây ra những cơn đau bụng tức thời, mà còn là “kẻ sát nhân thầm lặng” tích tụ hóa chất, dẫn đến các căn bệnh mãn tính và ung thư về lâu dài. Tháng hành động vì an toàn thực phẩm chính là thời điểm để chúng ta dừng lại một nhịp, nhìn vào mâm cơm và tự hỏi: “Chúng ta đã thực sự bảo vệ gia đình mình đúng cách?”

Hình ảnh: Số ca ngộ độc thực phẩm qua các năm (Theo Bộ Y tế).

2. GIỮ AN TOÀN THỰC PHẨM TỪ CĂN BẾP GIA ĐÌNH ĐẾN THỨC ĂN ĐƯỜNG PHỐ

Nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm xuất phát từ những thói quen quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày như dùng chung dao thớt cho thực phẩm sống và chín, bảo quản thức ăn không đúng cách, sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc tiếc thức ăn để quá lâu ngoài nhiệt độ phòng.

Để bảo vệ sức khỏe gia đình, người dân cần ghi nhớ 5 bước đơn giản nhưng rất quan trọng theo khuyến cáo của WHO:

Bước 1: Giữ đôi bàn tay sạch

Bàn tay chúng ta tiếp xúc với đủ loại vi khuẩn hàng ngày. Hãy tạo thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi chạm vào thực phẩm và sau khi đi vệ sinh. Đây là “lá chắn” đầu tiên và quan trọng nhất.

Bước 2: Tách riêng thực phẩm sống và chín

• Dùng dao, thớt riêng cho đồ sống và đồ chín để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn.
• Để đồ sống ở ngăn dưới cùng của tủ lạnh để tránh nước thịt nhỏ xuống thức ăn chín bên dưới.

Bước 3: Ăn chín – Uống sôi

Nhiệt độ cao là khắc tinh của vi khuẩn. Thực phẩm cần được nấu chín kỹ, đặc biệt là thịt, hải sản, trứng; nên hạn chế ăn các món tái, sống.

Bước 4: Bảo quản đúng nhiệt độ

Không để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng quá lâu. Thức ăn thừa cần được bảo quản trong tủ lạnh và lưu ý không chất quá đầy đồ ăn khiến khí lạnh không thể lưu thông.

Bước 5: Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng

Ưu tiên mua thực phẩm tại các cửa hàng uy tín, siêu thị hoặc nơi có kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Đừng quên tập thói quen đọc hạn sử dụng trước khi cho đồ vào giỏ hàng.

Đối với thức ăn đường phố, người dân nên lựa chọn các quán ăn sạch sẽ, người chế biến sử dụng găng tay, có khu vực bảo quản thực phẩm hợp vệ sinh và thức ăn được che đậy cẩn thận. Hạn chế sử dụng các món ăn chế biến sẵn để lâu ngoài môi trường.

3. CHỦ ĐỘNG KIỂM SOÁT AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG BỆNH VIỆN

Tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình, công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được đặc biệt quan tâm nhằm bảo vệ sức khỏe cho người bệnh, người nhà và nhân viên y tế. Đây không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn là trách nhiệm trong chăm sóc toàn diện cho người bệnh.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, Khoa Dinh dưỡng đã cung cấp tổng cộng 265.296 suất ăn, đảm bảo phục vụ toàn diện cho cả đội ngũ cán bộ và bệnh nhân tại bệnh viện. Cụ thể, khoa đã phục vụ 43.354 suất ăn cho cán bộ và 176.268 suất ăn tiêu chuẩn cho người bệnh. Bên cạnh đó, công tác dinh dưỡng điều trị được chú trọng đặc biệt với 12.801 suất ăn bệnh lý dành cho các đối tượng cần chế độ riêng biệt và 21.195 suất súp dành cho bệnh nhân nặng hoặc sau phẫu thuật phải ăn qua sonde. Đáng chú ý, trong số các suất ăn qua sonde, khoa đã thực hiện chế biến 360 suất súp đặc biệt, đáp ứng nhu cầu khắt khe của những bệnh nhân có bệnh lý phức tạp như suy thận, suy gan, tiêu chảy và rối loạn dung nạp, góp phần quan trọng vào hiệu quả điều trị lâm sàng.

Để bảo đảm mỗi suất ăn đều an toàn và đủ dinh dưỡng, toàn bộ thực phẩm đầu vào đều được kiểm soát nghiêm ngặt, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Rau, củ được kiểm tra test thuốc bảo vệ thực vật mỗi ngày bởi nhân viên Khoa Dinh dưỡng trước khi đưa vào chế biến.

Hình ảnh: Thực phẩm được làm test thuốc trừ sâu mỗi buổi sáng bởi nhân viên khoa Dinh dưỡng.

Thực phẩm sử dụng hằng ngày đều được nhập từ các nhà cung cấp đã ký kết, bảo đảm tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và được kiểm tra chất lượng kỹ lưỡng trước khi tiếp nhận. Khu vực bếp ăn được bố trí theo nguyên tắc một chiều, phân tách riêng thực phẩm sống và chín; các dụng cụ chế biến cũng được sử dụng riêng biệt nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo trong quá trình chế biến.

Đội ngũ nhân viên bếp ăn luôn tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm như mang đầy đủ trang phục bảo hộ, đeo khẩu trang, găng tay và thực hiện rửa tay thường quy trước khi làm việc. Đồng thời, nhân viên nhà ăn được khám sức khỏe định kỳ và thường xuyên cập nhật kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm theo đúng quy định.

Công tác bảo quản thực phẩm cũng được thực hiện chặt chẽ với việc kiểm tra nhiệt độ định kỳ đối với tủ lạnh bảo quản thực phẩm sống, chín và tủ lưu mẫu thức ăn. Các mẫu lưu đều được ghi đầy đủ thông tin về tên món ăn, thời gian và người thực hiện lưu mẫu. Bên cạnh đó, quy trình kiểm thực ba bước luôn được triển khai đầy đủ theo hướng dẫn của Bộ Y tế nhằm bảo đảm chất lượng và an toàn bữa ăn cho người bệnh.

Hình ảnh: Nhân viên khoa Dinh dưỡng thực hiện khử khuẩn và vệ sinh định kỳ khu vực bếp ăn và nhà ăn.

Hình ảnh: Suất ăn sau chế biến được bảo quản đúng nhiệt độ và đảm bảo suất ăn được đậy nắp ngay sao khi chia suất.

Những hoạt động tưởng chừng âm thầm ấy chính là “lá chắn” giúp hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, ngộ độc thực phẩm trong môi trường bệnh viện – nơi người bệnh vốn đã có sức đề kháng yếu và cần được chăm sóc đặc biệt.

HÃY CHUNG TAY VÌ MỘT CỘNG ĐỒNG KHỎE MẠNH!

An toàn thực phẩm không phải trách nhiệm của riêng ngành y tế hay cơ quan quản lý, mà cần sự chung tay của cả cộng đồng — từ người sản xuất, người kinh doanh đến mỗi gia đình và người tiêu dùng.

Mỗi bữa ăn an toàn hôm nay chính là nền tảng cho một cộng đồng khỏe mạnh ngày mai. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất trong chính căn bếp của mình: rửa tay sạch trước khi nấu ăn, chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ăn chín uống sôi và nói không với thực phẩm bẩn.

PHÒNG CTXH – KHOA DINH DƯỠNG