Mưa lũ kéo dài – cảnh giác bệnh tay chân miệng gia tăng ở trẻ nhỏ

Những ngày gần đây, nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, đặc biệt khu vực miền Bắc, liên tục xuất hiện các đợt mưa lớn kéo dài, độ ẩm không khí luôn ở mức cao, nhiều nơi xảy ra ngập úng cục bộ sau mưa. Điều kiện thời tiết này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt mà còn tạo môi trường thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh truyền nhiễm phát triển và lây lan, nhất là các bệnh thường gặp trong mùa mưa lũ như sốt xuất huyết, đau mắt đỏ, bệnh đường tiêu hóa và đặc biệt là bệnh tay chân miệng ở trẻ em.

Theo Bộ Y tế, bệnh tay chân miệng lưu hành quanh năm nhưng thường có xu hướng gia tăng mạnh vào hai thời điểm trong năm, trong đó đỉnh dịch từ tháng 8 đến tháng 11 – đây là giai đoạn mưa nhiều, thời tiết nóng ẩm. Tính từ đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận hàng chục nghìn trường hợp mắc tay chân miệng, số ca bệnh có xu hướng tăng tại nhiều địa phương so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu ở nhóm trẻ dưới 5 tuổi – lứa tuổi có hệ miễn dịch còn non yếu và dễ lây nhiễm trong môi trường nhà trẻ, mẫu giáo.

Bệnh tay chân miệng lây truyền rất nhanh qua đường tiêu hóa, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, họng, nước bọt, dịch từ các nốt phỏng hoặc qua đồ chơi, vật dụng và bề mặt bị nhiễm vi rút. Trong mùa mưa, việc trẻ vui chơi trong môi trường ẩm ướt, vệ sinh tay chưa được đảm bảo và tập trung đông người càng làm tăng nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng.

Vì vậy, mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cần chủ động nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh, phòng ngừa để bảo vệ trẻ trước nguy cơ tay chân miệng gia tăng trong mùa mưa lũ.

NHẬN BIẾT SỚM DẤU HIỆU BỆNH TAY CHÂN MIỆNG

Giai đoạn khởi phát

Sốt nhẹ hoặc sốt cao (38–39°C)
Trẻ mệt mỏi, quấy khóc, biếng ăn
Đau họng, chảy nước bọt nhiều
Có thể kèm tiêu chảy nhẹ hoặc nôn

Giai đoạn toàn phát (điển hình)

Xuất hiện loét miệng (niêm mạc má, lưỡi, lợi)
Phát ban dạng phỏng nước ở: Lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, đầu gối
Trẻ đau miệng, bỏ ăn, quấy khóc

Dấu hiệu cảnh báo nặng (rất quan trọng)

Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ có các biểu hiện sau:

Sốt cao liên tục, khó hạ
Giật mình chới với, run tay chân
Quấy khóc nhiều, ngủ gà hoặc li bì
Nôn nhiều, thở nhanh, mạch nhanh
Đi đứng loạng choạng

Đây có thể là dấu hiệu biến chứng thần kinh, tim mạch nguy hiểm – cần đưa trẻ đi viện ngay.

Hình ảnh: HỎI – ĐÁP cùng chuyên gia TS.BS Nguyễn Văn Lâm – Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương về bệnh Tay chân miệng.

XỬ TRÍ ĐÚNG VÀ CHĂM SÓC TRẺ MẮC TAY CHÂN MIỆNG HIỆU QUẢ

Hiện nay bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc xử trí chủ yếu là chăm sóc và theo dõi sát trẻ:

Chăm sóc tại nhà (trường hợp nhẹ)

Hạ sốt bằng thuốc theo hướng dẫn (paracetamol)
Cho trẻ uống nhiều nước, oresol nếu cần
Ăn thức ăn mềm, nguội, dễ nuốt
Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng
Giữ da sạch, tránh làm vỡ bóng nước
Cho trẻ nghỉ học để tránh lây lan

Theo dõi sát diễn biến

Đo nhiệt độ thường xuyên
Quan sát dấu hiệu bất thường (giật mình, li bì…)
Đặc biệt trong 3–5 ngày đầu – giai đoạn dễ chuyển nặng

Lưu ý: bệnh tay chân miệng trẻ em có khả năng lây lan mạnh nhất trong 1 tuần đầu tiên phát bệnh và virus gây bệnh có thể tồn tại trong phân đến vài tháng sau. Vì vậy khi chăm sóc trẻ bị tay chân miệng cần chú ý điều này để có biện pháp phòng tránh lây nhiễm bệnh sang trẻ khác. Khi thấy trẻ có các dấu hiệu cảnh bảo triệu chứng nặng cần đưa bé đến bệnh viện ngay để điều trị kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc xảy ra.

Hình ảnh: HỎI – ĐÁP cùng chuyên gia TS.BS Nguyễn Văn Lâm – Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương về bệnh Tay chân miệng.

Trước diễn biến gia tăng nhanh của bệnh tay chân miệng trong thời điểm hiện nay, mỗi gia đình cần chủ động nâng cao cảnh giác, không chủ quan với những dấu hiệu ban đầu ở trẻ như sốt, loét miệng hay nổi ban. Việc phát hiện sớm và theo dõi sát trong những ngày đầu có ý nghĩa quyết định trong việc hạn chế biến chứng nguy hiểm và góp phần hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Nguồn: Bộ Y tế, Bệnh viện Nhi Trung Ương.

PHÒNG CTXH

Xem thêm: