Ăn uống hợp lý, vận động mỗi ngày, xây dựng sức khỏe tương lai

Hưởng ứng tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” năm 2026 diễn ra từ ngày 16 đến ngày 23/10 với chủ đề “Đổi mới hôm nay – Dinh dưỡng tốt ngày mai”, kêu gọi mỗi người chủ động xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh, sử dụng thực phẩm đúng cách và vận động mỗi ngày để cải thiện dinh dưỡng, dự phòng các bệnh lý mạn tính không lây và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Tuần lễ Dinh dưỡng và Phát triển năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới hôm nay – Dinh dưỡng tốt ngày mai”.

1. Ăn đa dạng, đủ chất — ưu tiên thực phẩm tươi, an toàn, theo mùa

Bữa ăn hợp lý cần đa dạng thực phẩm, cân đối các chất dinh dưỡng và phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe, mức độ vận động của mỗi người. Hằng ngày, cần phối hợp thực phẩm cung cấp chất bột đường như cơm, ngô, khoai; thực phẩm giàu chất đạm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu; nguồn chất béo phù hợp cùng rau xanh và trái cây. Thay đổi món ăn, luân phiên các nguồn đạm giúp làm phong phú khẩu phần và cung cấp nhiều loại dưỡng chất. Một bữa cơm gia đình có thể kết hợp cơm, cá hoặc đậu phụ, rau luộc và canh rau, với nguyên liệu được điều chỉnh theo mùa và điều kiện kinh tế.

Khi lựa chọn thực phẩm, nên ưu tiên sản phẩm tươi, theo mùa, sẵn có tại địa phương và có nguồn gốc rõ ràng. An toàn thực phẩm cần được bảo đảm trong suốt quá trình chế biến và sử dụng: giữ sạch tay và dụng cụ, tách riêng thực phẩm sống và chín, nấu chín kỹ, sử dụng nước sạch và bảo quản ở nhiệt độ phù hợp. Mỗi gia đình hãy bắt đầu bằng việc xem lại bữa ăn hằng ngày, bổ sung nhóm thực phẩm còn thiếu và thay đổi nguyên liệu để bữa ăn vừa đủ dinh dưỡng, vừa an toàn, phù hợp với nhu cầu của từng thành viên.

2. Thêm rau xanh, trái cây — bớt muối, bớt đường, hạn chế chất béo không có lợi

Điều chỉnh thói quen ăn uống hằng ngày là một cách thiết thực để xây dựng chế độ ăn lành mạnh. Mỗi gia đình nên có rau trong các bữa chính, thay đổi các loại rau theo mùa và bổ sung trái cây với lượng phù hợp. Ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì nước ép để giữ lại nhiều chất xơ. Đồng thời, thực hiện thông điệp của Viện Dinh dưỡng Quốc gia “Cho bớt muối, chấm nhẹ tay, giảm ngay đồ mặn” bằng cách giảm dần lượng muối, bột canh, nước mắm khi chế biến; dùng ít nước chấm trong bữa ăn; hạn chế các món mặn và thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối. Với đồ uống, nên ưu tiên nước lọc, giảm nước ngọt, trà sữa và các thức uống có thêm đường.

Chất béo cần được sử dụng với lượng phù hợp, ưu tiên nguồn chất béo không bão hòa từ cá, dầu thực vật và các loại hạt; hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Khi mua thực phẩm đóng gói, nên đọc nhãn dinh dưỡng để lựa chọn sản phẩm có ít muối, đường và chất béo bão hòa hơn. Những thay đổi này cần được thực hiện đều đặn, bắt đầu từ việc đơn giản như thêm một món rau, giảm lượng nước chấm hoặc thay một đồ uống có đường bằng nước lọc, từng bước hình thành thói quen tốt cho cả gia đình.

Ăn uống hợp lý, vận động mỗi ngày, xây dựng sức khỏe tương lai.

3. Mua vừa đủ, nấu vừa ăn, bảo quản đúng — giảm lãng phí thực phẩm

Sử dụng thực phẩm hợp lý giúp tiết kiệm chi phí cho gia đình, giảm lãng phí tài nguyên và góp phần bảo vệ môi trường. Trước khi đi chợ, mỗi gia đình nên kiểm tra thực phẩm còn trong nhà, dự kiến các bữa ăn và lập danh sách những nguyên liệu cần mua. Lượng thực phẩm mua và chế biến cần phù hợp với số người ăn, nhu cầu và khả năng ăn uống của từng thành viên, bảo đảm đủ dinh dưỡng nhưng tránh dư thừa.

Thực phẩm cần được chia phần và bảo quản phù hợp với từng loại; ưu tiên sử dụng những thực phẩm còn an toàn nhưng có thời gian bảo quản ngắn hoặc gần hết hạn. Thức ăn còn lại sau bữa ăn phải được bảo quản kịp thời, đúng cách, tránh để lẫn với thực phẩm sống. Tiết kiệm cần đi cùng an toàn: không sử dụng thực phẩm ôi hỏng hoặc quá hạn sử dụng vì tiếc bỏ. Mỗi gia đình có thể bắt đầu bằng việc lập danh sách trước khi đi chợ, nấu lượng vừa đủ và thường xuyên kiểm tra thực phẩm đang bảo quản để sử dụng hiệu quả, an toàn.

Thường xuyên kiểm tra thực phẩm đang bảo quản để sử dụng hiệu quả, an toàn.

4. Chăm sóc bữa ăn cho cả gia đình

Mỗi thành viên trong gia đình có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, vì vậy bữa ăn cần được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Đặc biệt, cần chú trọng chăm sóc dinh dưỡng trong 1.000 ngày đầu đời, từ khi mang thai đến khi trẻ tròn hai tuổi. Phụ nữ mang thai cần ăn đầy đủ, cân đối và thực hiện hướng dẫn chăm sóc thai kỳ của nhân viên y tế. Trẻ cần được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn trong sáu tháng đầu, bắt đầu ăn bổ sung phù hợp từ sáu tháng tuổi và tiếp tục bú mẹ. Với trẻ tuổi học đường, gia đình cần phối hợp với nhà trường tổ chức bữa ăn an toàn, đa dạng, cân đối và hình thành thói quen ăn uống lành mạnh.

Đối với người cao tuổi, cần quan tâm lượng ăn, sự đa dạng của thực phẩm và khả năng nhai nuốt để lựa chọn món ăn phù hợp. Người bệnh cần thực hiện chế độ ăn theo hướng dẫn; khi ăn kém, khó nuốt hoặc sụt cân không chủ ý, nên trao đổi sớm với nhân viên y tế để được đánh giá và hỗ trợ. Bên cạnh chăm sóc người thân, cộng đồng cần quan tâm, hỗ trợ các gia đình khó khăn tiếp cận thực phẩm an toàn, đủ dinh dưỡng. Mỗi người có thể bắt đầu bằng việc hỏi thăm người thân có ăn ngon, ăn đủ và gặp khó khăn gì khi ăn, từ đó cùng điều chỉnh bữa ăn hoặc tìm sự hỗ trợ cần thiết.

Mỗi bữa ăn cần được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

5. Chọn thông tin dinh dưỡng từ nguồn uy tín — tìm hiểu đúng, thực hành đúng

Thông tin dinh dưỡng đáng tin cậy giúp mỗi người lựa chọn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe phù hợp. Khi tìm hiểu về chế độ ăn, nên ưu tiên thông tin từ Bộ Y tế, Viện Dinh dưỡng, bệnh viện và nhân viên y tế có chuyên môn. Trước khi làm theo hoặc chia sẻ một lời khuyên trên mạng, cần kiểm tra người cung cấp thông tin, nguồn tài liệu và đối tượng áp dụng. Một chế độ ăn phù hợp với người này có thể không phù hợp với người khác, đặc biệt khi có bệnh lý hoặc nhu cầu dinh dưỡng riêng.

Cần cảnh giác với quảng cáo phóng đại công dụng thực phẩm, lời hứa giảm cân cấp tốc hoặc sản phẩm được giới thiệu có thể thay thế điều trị. Không tự ý ăn kiêng quá mức, loại bỏ hoàn toàn nhóm thực phẩm hay ngừng điều trị để làm theo thông tin chưa được kiểm chứng. Người có bệnh lý nên trao đổi với nhân viên y tế trước khi thay đổi lớn chế độ ăn hoặc sử dụng sản phẩm bổ sung. Mỗi người hãy hình thành thói quen kiểm tra: “Lời khuyên này do ai đưa ra, dựa trên căn cứ nào và có phù hợp với mình không?”, từ đó lựa chọn thông tin đúng và thực hành dinh dưỡng có cơ sở.

Chọn thông tin dinh dưỡng từ nguồn uy tín — tìm hiểu đúng, thực hành đúng

6. Vận động mỗi ngày

Ăn uống hợp lý cần kết hợp với vận động thường xuyên để duy trì sức khỏe, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện thể lực. Mỗi người nên lựa chọn hoạt động phù hợp với sở thích, khả năng và điều kiện sinh hoạt như đi bộ, đạp xe, tập thể dục hoặc chơi thể thao. Người ít vận động có thể bắt đầu từ mức vừa sức, tăng dần thời gian và mức độ hoạt động, duy trì đều đặn để hình thành thói quen lâu dài.

Bên cạnh thời gian tập luyện, cần giảm thời gian ngồi liên tục trong ngày. Khi làm việc, học tập hoặc xem tivi lâu, nên tạo các khoảng nghỉ để đứng dậy, đi lại hoặc vận động nhẹ. Người cao tuổi, người có bệnh lý hoặc đang điều trị cần lựa chọn hình thức và mức độ vận động phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Mỗi gia đình có thể dành thời gian đi bộ cùng nhau, khuyến khích trẻ tham gia trò chơi vận động, từng bước xây dựng lối sống năng động vì sức khỏe của cả gia đình.

Hưởng ứng Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” năm 2026, mỗi cá nhân và gia đình hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ phù hợp: “Ăn uống hợp lý, sử dụng thực phẩm có trách nhiệm và vận động mỗi ngày — cùng đổi mới hôm nay để có sức khỏe tốt ngày mai”.

Văn phòng Khoa Dinh dưỡng: Toà nhà N (dãy nhà Dinh dưỡng), Bệnh viện Đa khoa Thái Bình, Số 530, Lý Bôn, Phường Trần Hưng Đạo, Hưng Yên

Phòng khám Tư vấn Dinh dưỡng: Phòng số 1 – Toà nhà N

Thời gian làm việc: Sáng: 7h00 – 11h30; Chiều: 13h30 – 17h từ Thứ 2 đến Thứ 6.

Hotline: 02273.640.613; 0813.682.262.

PHÒNG CTXH – KHOA DINH DƯỠNG